Chào bạn, tôi hiểu cảm giác của bạn lúc này. Thua lỗ là một phần không thể tránh khỏi trong hành trình giao dịch, nhưng cách bạn phản ứng với nó sẽ quyết định liệu bạn sẽ trở thành một “Phù thủy thị trường” hay sẽ rời bỏ cuộc chơi trong tay trắng.
Trong triết lý của Mark Minervini, bảo vệ vốn là ưu tiên số một. Ông không coi việc thua lỗ là thất bại về mặt trí tuệ, mà coi đó là một chi phí kinh doanh cần được kiểm soát chặt chẽ. Nếu bạn là một F0 đang đối mặt với những con số đỏ trong danh mục, đây là lộ trình hành động dựa trên kỷ luật thép của chiến lược SEPA®.
1. Chấp Nhận Thực Tế: Sai Lầm Lớn Nhất Là Hy Vọng
Hầu hết các nhà đầu tư F0 thua lỗ nặng vì họ mắc kẹt trong cái bẫy tâm lý: Hy vọng. Khi cổ phiếu giảm, họ hy vọng nó sẽ hồi phục để hòa vốn. Mark Minervini nhấn mạnh: “Trong đầu tư, hy vọng là một từ mang tính hủy diệt.”
Sự khác biệt giữa người chiến thắng và người thua cuộc
- Người thua cuộc: Gồng lỗ, trung bình giá xuống và đợi chờ phép màu.
- Người chiến thắng: Cắt lỗ nhanh chóng để giữ cho các khoản lỗ nhỏ, qua đó bảo vệ sức mạnh tinh thần và tài chính cho cơ hội tiếp theo.
Lời khuyên ngay lập tức: Hãy ngừng ngay việc tìm kiếm tin tức tốt để tự an ủi mình. Thị trường luôn đúng, và nếu cổ phiếu của bạn đang giảm, đó là thực tế duy nhất bạn cần quan tâm.
2. Quy Tắc Cắt Lỗ Cứng: Đừng Bao Giờ Để Khoản Lỗ Nhỏ Trở Thành Thảm Họa
Mark Minervini chưa bao giờ để một khoản lỗ vượt quá 10%, và mức lỗ trung bình của ông thường chỉ ở mức 5% – 6%.
Tại sao phải cắt lỗ quyết liệt?
Toán học về sự phục hồi là một thực tế tàn khốc. Nếu bạn mất một tỷ lệ phần trăm vốn nhất định, bạn cần một tỷ lệ lợi nhuận lớn hơn nhiều chỉ để quay lại điểm xuất phát:
| Mức lỗ (%) | Lợi nhuận cần thiết để hòa vốn (%) |
|---|---|
| 5% | 5.26% |
| 10% | 11.1% |
| 25% | 33% |
| 50% | 100% |
Nếu bạn để lỗ đến 50%, bạn phải nhân đôi tài khoản chỉ để hòa vốn – một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn ngay cả với các chuyên gia. Lời khuyên của Minervini: Hãy cắt lỗ khi nó còn là một khối u nhỏ, đừng đợi đến khi nó trở thành ung thư giai đoạn cuối.
3. Ngừng Giao Dịch Và Thực Hiện “Khám Nghiệm Tử Thi” (Post-Mortem)
Khi bạn đang trong chuỗi thua lỗ, tâm lý của bạn sẽ bị tổn thương. Bạn có xu hướng muốn “trả thù” thị trường bằng cách giao dịch nhiều hơn. Đây là lúc bạn cần dừng lại.
Bước 1: Rút lui về tiền mặt
Nếu danh mục của bạn đang sụt giảm nghiêm trọng, hãy bán bớt hoặc bán hết để đưa tâm trí về trạng thái tỉnh táo. Chỉ khi không còn vị thế, bạn mới có thể nhìn nhận thị trường một cách khách quan.
Bước 2: Phân tích nhật ký giao dịch
Hãy xem lại các lệnh lỗ của bạn và đối chiếu với tiêu chí SEPA®:
- Bạn có mua khi cổ phiếu đang trong Giai đoạn 2 (Xu hướng tăng) không? Hay bạn đang cố gắng bắt đáy trong Giai đoạn 4?
- Điểm mua của bạn có dựa trên nền giá kiến tạo (như mẫu hình VCP – Độ biến động thu hẹp) không, hay bạn mua đuổi vì hưng phấn?
- Bạn có kế hoạch thoát hàng trước khi xuống tiền không?
4. Quay Lại Với Quy Mô Nhỏ: Chiến Thuật “Bàn Tay Tiến Lên”
Minervini không bao giờ đánh cược lớn ngay sau khi thua lỗ. Ông sử dụng chiến thuật tiến từng bước một.
- Giao dịch với quy mô nhỏ (1/4 hoặc 1/2 quy mô thông thường): Mục tiêu lúc này không phải là kiếm tiền, mà là tìm lại sự tự tin và nhịp điệu với thị trường.
- Chỉ gia tăng quy mô khi bắt đầu có lợi nhuận: Nếu các lệnh giao dịch nhỏ bắt đầu có lãi, đó là tín hiệu cho thấy phương pháp của bạn đang hoạt động và thị trường đang ủng hộ bạn.
- Tư duy “Lấy tiền của thị trường để đặt cược”: Chỉ khi bạn có một “đệm lợi nhuận”, bạn mới nên chấp nhận rủi ro lớn hơn.
5. Kiểm Tra Lại Tiêu Chí Lựa Chọn Cổ Phiếu
Nhiều F0 thua lỗ vì chọn sai loại cổ phiếu. Mark Minervini chỉ tập trung vào các Siêu cổ phiếu có đặc điểm:
- Nền tảng cơ bản mạnh mẽ: Tăng trưởng EPS và doanh thu đột biến.
- Sức mạnh giá tương đối (RS): Cổ phiếu phải mạnh hơn thị trường chung. Khi chỉ số Index giảm, cổ phiếu của bạn nên đi ngang hoặc giảm ít hơn.
- Chất xúc tác: Có sản phẩm mới, ban lãnh đạo mới hoặc thay đổi lớn trong ngành.
Nếu bạn đang nắm giữ những cổ phiếu “trà đá”, cổ phiếu đầu cơ không có nền tảng, hoặc cổ phiếu đang trong xu hướng giảm dài hạn, đó chính là lý do bạn thua lỗ.
Kết Luận: Kỷ Luật Là Sự Khác Biệt
Thua lỗ không định nghĩa con người bạn, nhưng cách bạn quản lý khoản lỗ sẽ định nghĩa sự nghiệp đầu tư của bạn. Mark Minervini đã từng phá sản hai lần trước khi trở thành huyền thoại. Sự khác biệt giúp ông thành công là việc ông nhận ra rằng: Giao dịch không phải là dự báo tương lai, mà là quản lý rủi ro và tuân thủ kỷ luật.
Tóm tắt hành động cho F0:
- Bán ngay các cổ phiếu vi phạm ngưỡng cắt lỗ (tối đa 7-10%).
- Ngừng giao dịch quá mức để bình tâm lại.
- Học cách nhận diện Giai đoạn 2 của xu hướng và mẫu hình VCP.
- Chỉ quay lại khi có kế hoạch quản trị rủi ro rõ ràng cho từng lệnh.