Trong phương pháp SEPA®, nếu mô hình VCP là thân xe, thì Khối lượng cạn kiệt (Volume Dry-up) chính là tín hiệu cho thấy bình xăng đã đầy và xe sẵn sàng nhấn ga.
Mark Minervini gọi đây là hiện tượng "Sự im lặng của bầy cừu" – thời điểm mà phe bán đã hoàn toàn kiệt sức và chỉ cần một lực cầu nhỏ cũng đủ khiến giá bay cao.
Khối lượng cạn kiệt (Volume Dry-up) là gì?
Khối lượng cạn kiệt là hiện tượng khối lượng giao dịch sụt giảm xuống mức thấp hơn đáng kể so với trung bình (thường là trung bình 50 phiên) khi cổ phiếu đang ở phần cuối của nền giá tích lũy.
Tại sao nó quan trọng?
Trong tư duy của một nhà giao dịch siêu hạng, khối lượng thấp không phải là sự thiếu quan tâm, mà là sự thiếu hụt nguồn cung. Khi giá thắt chặt lại (Tightness) với khối lượng cực thấp, điều đó có nghĩa là:
- Không còn ai muốn bán tháo ở mức giá này nữa.
- Các nhà đầu tư yếu ớt (weak hands) đã bị loại bỏ hoàn đầu.
- Nguồn cung trôi nổi đã được các nhà đầu tư tổ chức thu gom và "nhốt" lại.
Cách nhận diện VBP (Volume Before Pivot) trên biểu đồ
Để phát hiện dấu hiệu này một cách chính xác, bạn cần quan sát sự kết hợp giữa Giá và Khối lượng ở khu vực bên phải của nền giá (gần điểm Pivot).
Đặc điểm về Khối lượng:
- Thấp kỷ lục: Khối lượng thường thấp hơn ít nhất 40-50% so với mức trung bình 50 phiên gần nhất. Có những lúc, nó trông giống như một "thị trấn ma" trên biểu đồ.
- Các phiên giảm điểm với Vol thấp: Điều này cực kỳ quan trọng. Nếu giá giảm nhưng khối lượng không tăng, đó là dấu hiệu tích cực.
Đặc điểm về Giá (Hành động giá thắt chặt):
- Độ biến động hẹp: Các thanh nến (hoặc thanh bar) có thân rất nhỏ. Giá đóng cửa của các phiên liên tiếp gần như đi ngang trên một đường thẳng.
- Vùng "Pocket": Giá dao động trong một biên độ cực hẹp, thường chỉ từ 1-2% trong phiên.
Công thức "Thắt chặt + Cạn kiệt"
Mark Minervini luôn tìm kiếm sự kết hợp giữa Price Tightness (Giá thắt chặt) và Volume Dry-up (Khối lượng cạn kiệt). Đây là công thức xác nhận điểm mua có rủi ro thấp nhất (Low-risk Entry).
| Đặc điểm | Trạng thái tích cực | Trạng thái tiêu cực |
|---|---|---|
| Hành động giá | Thắt chặt, biến động nhỏ (Tight) | Lỏng lẻo, biến động lớn (Loose) |
| Khối lượng | Cạn kiệt, thấp dưới trung bình | Cao, đột biến nhưng giá không tăng |
| Vị trí | Ngay tại điểm Pivot hoặc tay cầm (Handle) | Ở dưới đáy nền giá hoặc khi đang rơi |
Ghi chú của Mark: "Nếu bạn thấy một cổ phiếu bứt phá từ một nền giá lỏng lẻo với khối lượng lớn, tỷ lệ thất bại sẽ rất cao. Nhưng nếu nó bứt phá từ một vùng thắt chặt với khối lượng cạn kiệt trước đó, bạn đang nắm giữ một tấm vé tàu tốc hành."
Ví dụ về kịch bản giao dịch thực tế
Hãy tưởng tượng cổ phiếu ABC đang hình thành mô hình VCP với 3 lần thu hẹp: 25% -> 10% -> 3%.
- Tại lần thu hẹp cuối cùng (3%), bạn quan sát thấy giá đi ngang trong 4-5 phiên liên tiếp.
- Khối lượng trong 5 phiên này chỉ bằng 30% so với mức trung bình.
- Hành động: Bạn đặt lệnh chờ mua (Buy Stop) ngay phía trên đỉnh của vùng thắt chặt này (Điểm Pivot).
- Kết quả: Khi giá vượt qua Pivot với khối lượng tăng vọt (Volume Expansion), đó là sự xác nhận rằng phe mua đã hoàn toàn kiểm soát và cổ phiếu bắt đầu giai đoạn tăng giá mạnh.
Những lưu ý quan trọng để tránh bẫy
- Đừng mua chỉ vì khối lượng thấp: Khối lượng thấp chỉ có ý nghĩa khi cổ phiếu đang ở trong Stage 2 (Giai đoạn 2 tăng giá) và đang hình thành một nền giá kiến tạo. Nếu cổ phiếu đang trong xu hướng giảm (Stage 4), khối lượng thấp đơn giản là không có ai quan tâm và giá sẽ còn giảm sâu hơn.
- Chờ đợi sự xác nhận: VBP là tín hiệu "chuẩn bị", nhưng bạn chỉ nên giải ngân khi giá thực sự vượt qua điểm Pivot với khối lượng lớn quay trở lại.
Kết luận: Sự chuẩn bị của một thợ săn
Việc phát hiện dấu hiệu khối lượng cạn kiệt giúp bạn không còn phải "đoán" xem khi nào cổ phiếu sẽ chạy. Nó cung cấp cho bạn bằng chứng khoa học về việc nguồn cung đã cạn. Khi bạn kết hợp VBP với mô hình VCP và bộ lọc SEPA, bạn đang giao dịch với xác suất thắng cao nhất có thể.